Uitspraak in het geschil tussen:
O.J.M. de Lange te Nieuwerkerk aan den IJssel (appellant)
en
de raad der gemeente Nieuwerkerk aan den IJssel (verweerder).
Overzicht van het geschil:
Verweerder heeft bij zijn besluit van 7 mei 1991 afgewezen het verzoek van appellant om toekenning van een schadevergoeding als bedoeld in artikel 49 der Wet op de Ruimtelijke Ordening. Het besluit met bijlagen is aan deze uitspraak gehecht.
Tegen dit besluit heeft appellant beroep ingesteld krachtens artikel 49, tweede lid, van de Wet op de Ruimtelijke Ordening. Het beroepschrift met bijlagen is aan deze uitspraak gehecht:
Desgevraagd hebben burgemeester en wethouders van Nieuwerkerk aan den IJssel een verweerschrift ingediend.
Voorts heeft de Adviseur ten behoeve van de Raad van State een ambtsbericht uitgebracht.
Het geschil is op 15 november 1993 behandeld in een openbare vergadering van de Afdeling, waarin appellant zich heeft doen vertegenwoordigen door L.T. de Lange. Namens verweerder heeft J.A. Slagt het woord gevoerd.
In rechte
Krachtens artikel 49, eerste lid, van de Wet op de Ruimtelijke Ordening (hierna te noemen: WRO) kent de gemeenteraad, indien en voor zover blijkt dat een belanghebbende ten gevolge van onder meer de bepalingen van een bestemmingsplan schade lijdt of zal lijden welke redelijkerwijze niet of niet geheel te zijnen laste behoort te blijven en waarvan de vergoeding niet of niet voldoende door aankoop, onteigening of anderszins is verzekerd, hem op zijn verzoek een naar billijkheid te bepalen schadevergoeding toe.
Bij brief van 7 december 1989 heeft appellant verweerder verzocht om een vergoeding als bedoeld in artikel 49, eerste lid, van de WRO van de schade á f 45.000,– die hij stelt te lijden door de bouw van een woning met garage ten noorden van zijn woning op grond van het bestemmingsplan “Oude Dorp Herziening III”. De door appellant gestelde schade zou bestaan uit waardevermindering van zijn woning door een verslechtering van de ligging daarvan en door verlies aan uitzicht vanuit een zijraam.
Verweerder heeft dit verzoek bij zijn bestreden besluit afgewezen. Hiertoe heeft hij overwogen dat op het perceel ten noorden van appellants woning een bedrijfsruimte aanwezig was en dat deze bedrijfsruimte op grond van het overgangsrecht behorende bij het bestemmingsplan “Oude Dorp Herziening III” mocht worden gehandhaafd en zelfs worden uitgebreid. Daarnaast heeft verweerder erop gewezen dat door toepassing van een in het evengenoemde bestemmingsplan opgenomen wijzigingsbevoegdheid het bebouwingsvlak voor het perceel kon worden uitgebreid. Naar de mening van verweerder is appellant niet in een planologisch nadeliger situatie komen te verkeren.
Appellant kan zich met het bestreden besluit niet verenigen. Hij handhaaft zijn stelling dat schade is geleden ten bedrage van f 45.000,–.
De Afdeling overweegt het volgende.
Voor de beoordeling van het verzoek om schadevergoeding dient te worden bezien of sprake is van een wijziging van het planologisch regime waardoor appellant in een positie is komen te verkeren waardoor hij schade lijdt of zal lijden. Hiertoe dienen de beweerdelijk schadeveroorzakende planologische maatregelen te worden vergeleken met het voordien geldend planologisch regime. Appellant is sedert 1987 eigenaar van de woning Smederijstraat 9, die de meest noordelijk gelegen woning vormt van een blok van vier woningen. In de noordelijke zijgevel van deze woning bevindt zich op de begane grond een raam op ongeveer 4,9 meter vanaf de voorgevel. Op het perceel ten noorden van appellants woning (Smederijstraat 11) is een woning met, aan de zijde van appellants woning, een garage gebouwd. De bouw van een woning met garage op dit perceel is voorzien in het bestemmingsplan “Oude Dorp Herziening III”, dat op 6 december 1988 door verweerder is vastgesteld en op 28 februari 1989 is goedgekeurd door gedeputeerde staten van Zuid-Holland. In dit bestemmingsplan is aan het perceel Smederijstraat 11 de bestemming “Eengezinshuizen in open bebouwing met bijbehorende erven (EO)” toegekend. Voor dit perceel is een bebouwingsvlak opgenomen, waarvan de naar de straat toegekeerde zijde zich bevindt op 3,5 meter achter de voorgevel van appellants woning en de naar de noordelijke zijgevel van appellants woning gekeerde zijde zich op 1 meter vanaf die zijgevel bevindt. Ingevolge het eerste lid, onder f, van het op de eerdergenoemde bestemming betrekking hebbend artikel 5 van de planvoorschriften mag in het bebouwingsvlak de hoogte van de bebouwing niet meer bedragen dan 5,5 meter. Krachtens het onderdeel h van dit artikellid mag bij ieder huis als bijgebouw uitsluitend één huishoudelijke berg- of werkruimte met een grondoppervlakte van ten hoogste 15 m2 of een garage met daarbij opgenomen bergruimte met een grondoppervlakte van ten hoogste 30 m2 worden gebouwd. Ingevolge artikel 5, eerste lid, onder i, van de planvoorschriften mag de goothoogte van een vrijstaand bijgebouw ten hoogte 2,5 meter bedragen. In het onderdeel j van dit artikellid is bepaald dat de goothoogte van een aangebouwd bijgebouw ten hoogste gelijk mag zijn aan de hoogte van de eerste bouwlaag van het huis. Voordien gold ter plaatse van het perceel Smederijstraat 11 het bestemmingsplan “Oude Dorp” dat op 1 april 1980 is vastgesteld en bij Koninklijk besluit van 9 maart 1983, no. 27, onherroepelijk rechtskracht verkreeg. Aan het perceel was in dit plan de bestemming “Woningen (WO)” toegekend. Voor dit terrein was een bebouwingsvlak opgenomen, waarvan de grenzen de contouren volgden van de aldaar aanwezige bedrijfsruimte. De naar de straat toegekeerde zijde van dit bebouwingsvlak was op 5 meter achter de voorgevel van appellants woning gelegen en de naar de noordelijke zijgevel van appellants woning gekeerde zijde op 2 meter vanaf die zijgevel. Ingevolge de onderdelen d en f van het eerste lid van het op de bestemming “Woningen (WO)” betrekking hebbende artikel 5 van de planvoorschriften mag de goothoogte van ieder gebouw ten hoogte 4,5 meter bedragen en dienen gebouwen te worden afgedekt met een kap met een dakhelling van ten minste 40 %. Blijkens het bestreden besluit stelt verweerder zich op het standpunt dat voorts ook de bebouwingsmogelijkheden ingevolge de overgangsbepalingen van het bestemmingsplan “Oude Dorp” en de bebouwingsmogelijkheden na toepassing van de in dit plan opgenomen algemene wijzigingsbevoegdheid voor burgemeester en wethouders ten behoeve van het veranderen van bebouwingsvlakken moeten worden bezien. Hiermee heeft verweerder het oog op artikel 23, lid I, onder 1, aanhef en sub b, en artikel 25, aanhef en onder b, van de voorschriften behorende bij het evengenoemde bestemmingsplan. Ingevolge artikel 23, lid I, onder 1, aanhef en sub b, mogen bouwwerken, welke op het tijdstip van het in ontwerp ter visie leggen van dit plan reeds bestaan of in uitvoering zijn, dan wel na dat tijdstip nog gebouwd kunnen worden krachtens een reeds verleende of nog te verlenen bouwvergunning, en welke afwijken van het plan, behoudens onteigening overeenkomstig de wet, worden uitgebreid tot ten hoogste 10% van de op het tijdstip van de tervisielegging bestaande, dan wel krachtens een verleende of een nog te verlenen bouwvergunning toegestane afmetingen, mits de goot- en totale hoogte niet worden vergroot. Krachtens artikel 25, aanhef en onder b, zijn burgemeester en wethouders bevoegd overeenkomstig het bepaalde in artikel 11 van de WRO het plan te wijzigen, indien de wijziging betrekking heeft op een enigszins andere situering en/of begrenzing van de bouwpercelen dan wel bebouwingsvlakken en/of -stoken, indien bij de uitvoering van het plan mocht blijken dat verschuivingen in verband met de ingekomen bouwaanvragen nodig zijn ter uitvoering van een door de gemeente of een door in samenwerking met de belanghebbende opgestelde bouwaanvrage, mits de oppervlakte van het betreffende bouwperceel, dan wel bebouwingsvlak en/of -strook met niet meer dan 10% zal worden gewijzigd. De Afdeling overweegt ten aanzien van deze stelling van verweerder allereerst dat het overgangsrecht bij een bestemmingsplan betrekking heeft op een bestaande situatie die afwijkt van de in het plan opgenomen bestemmingsregeling voor de desbetreffende gronden. De omstandigheid dat deze bestaande situatie niet past binnen deze bestemmingsregeling betekent dat beoogd wordt om aan deze situatie een einde te maken binnen de planperiode. De Afdeling stelt dan ook vast dat de overgangsbepalingen behorende bij een bestemmingsplan van een andere orde zijn dan de voorschriften betreffende de bestemmingen. Hierom is de Afdeling – anders dan verweerder – van oordeel dat in de planvergelijking de mogelijkheden ingevolge de overgangsbepalingen van het oude planologische regime niet moeten worden vergeleken met de mogelijkheden ingevolge de bestemmingsvoorschriften van het nieuwe planologisch regime. Voorts is de Afdeling van oordeel dat planvoorschriften betreffende een algemene wijzigingsbevoegdheid zoals het genoemde artikel 25, aanhef en onder b, buiten beschouwing moeten worden gelaten, aangezien deze voor een vergelijking van twee planologische regimes onvoldoende bepaald zijn. Gezien het vorenstaande heeft verweerder dan ook ten onrechte de bebouwingsmogelijkheden ingevolge de desbetreffende overgangsbepaling van het bestemmingsplan “Oude Dorp” en de bebouwingsmogelijkheden na toepassing van de bedoelde in dit plan opgenomen algemene wijzigingsbevoegdheid voor burgemeester en wethouders ten behoeve van het veranderen van bebouwingsvlakken in de planvergelijking betrokken. Het vorenoverwogene in aanmerking nemend, komt de Afdeling na vergelijking van de beide planologische regimes tot de vaststelling dat door de planologische wijziging de bebouwingsmogelijkheid van het perceel Smederijstraat 11 zodanig is gewijzigd, dat op 1 in plaats van op 2 meter vanaf het raam in de noordelijke zijgevel van appellants woning bebouwing kan worden opgericht en dat deze bebouwing op 3,5 in plaats van op 5 meter achter de voorgevel van appellants woning kan worden opgericht.
Door deze wijziging van de bebouwingsmogelijkheden is het uitzicht vanuit het bedoelde raam in noordwestelijke richting nagenoeg verdwenen en is de lichttoetreding via dit raam sterk verminderd. De omstandigheid dat door de planologische wijziging de maximale hoogte van het gedeelte van de bebouwing direct ten noorden van appellants woning enigszins is verkleind, heeft, gelet op de geringe mate waarin deze is verkleind en in aanmerking genomen dat het hier het uitzicht vanuit een raam op de begane grond betreft, geen verbeterende betekenis voor het uitzicht en de lichttoetreding. Voorts is door de wijziging van de bebouwingsmogelijkheid de verschijningsvorm van appellants woning als hoekwoning aangetast. Als gevolg van deze voor appellant nadelige planologische wijzigingen heeft hij schade geleden in de vorm van waardevermindering van zijn woning. Verweerder is tot een tegenovergestelde conclusie gekomen doordat hij in zijn overwegingen de eerder vermelde voorschriften betreffende overgangsrecht en een algemene wijzigingsbevoegdheid heeft betrokken. Verweerder heeft door aan deze voorschriften in zijn besluitvorming betekenis toe te kennen een onjuiste toepassing gegeven aan artikel 49, eerste lid, van de WRO. Mitsdien dient het bestreden besluit te worden vernietigd op de grond genoemd in artikel 2, eerste lid, onder a, van de Tijdelijke wet Kroongeschillen.
bron: www.rechtspraak.nl