Uitspraak op het hoger beroep van:
burgemeester en wethouders van Leeuwarden appellanten
tegen de uitspraak van de arrondissementsrechtbank te Leeuwarden van 28 mei 1998 in het geding tussen:
H.J. Krikke te Wirdum
en
de raad van de gemeente Leeuwarden.
1. Procesverloop
Bij besluit van 13 februari 1995 heeft de raad van de gemeente Leeuwarden (hierna: de raad) een verzoek van H.J. Krikke (hierna: Krikke) om schadevergoeding als bedoeld in artikel 49 van de Wet op de Ruimtelijke Ordening (hierna: de WRO) afgewezen.
Tegen dit besluit heeft Krikke bezwaar gemaakt.
Bij besluit van 11 september 1995 heeft de raad het bezwaar ongegrond verklaard. Dit besluit is aangehecht.
Bij uitspraak van 28 mei 1998, verzonden op dezelfde dag, heeft de arrondissementsrechtbank te Leeuwarden (hierna: de rechtbank) het tegen dit besluit ingestelde beroep gegrond verklaard en de bestreden beslissing op bezwaar vernietigd. Deze uitspraak is aangehecht.
Tegen deze uitspraak hebben appellanten bij brief van 2 juli 1998, bij de Raad van State ingekomen op 7 juli 1998, hoger beroep ingesteld. Deze brief is aangehecht.
Bij brief van 9 november 1998 heeft Krikke een memorie van antwoord ingediend.
Na afloop van het vooronderzoek zijn nog stukken ontvangen van appellanten. Deze zijn aan de andere partij toegezonden.
De Afdeling heeft de zaak ter zitting behandeld op 12 april 1999, waar appellanten, vertegenwoordigd door G.E. Visser, gemachtigde, en Krikke, vertegenwoordigd door mr. W. Sleijfer, advocaat te Leeuwarden, zijn verschenen. Zijdens de Stichting Advisering Onroerende Zaken is verschenen mr. J. Brandwijk.
2. Overwegingen
2.1. Gebleken is dat de raad bij besluit van 29 juni 1998 de bevoegdheid tot het instellen van rechtsgedingen – hierbij onder meer inbegrepen het aanwenden van enig rechtsmiddel tegen gewezen uitspraken – heeft gedelegeerd aan appellanten. In verband daarmee waren appellanten bevoegd in dit geval hoger beroep in te stellen tegen de uitspraak van de rechtbank.
2.2. Ingevolge artikel 49 van de WRO, voor zover hier van belang, kent de gemeenteraad, voor zover blijkt dat een belanghebbende ten gevolge van a. de bepalingen van een bestemmingsplan en b. de beslissing omtrent vrijstelling als bedoeld in artikel 19 van de WRO schade lijdt of zal lijden, welke redelijkerwijs niet of niet geheel te zijnen laste behoort te blijven en waarvan de vergoeding niet of niet voldoende door aankoop, onteigening of anderszins is verzekerd, hem op zijn verzoek een naar billijkheid te bepalen schadevergoeding toe.
2.3. Krikke is grootaandeelhouder van een Ievensmiddelenbedrijf G. Krikke en zoon B.V. (hierna: de B.V.). Dit bedrijf heeft sinds 1977 een perceel aan de Werpsterdijk 10 te Wirdum in eigendom. Op dat perceel staat een woning met aangebouwde bedrijfsruimte, het overige gedeelte van het perceel is onbebouwd en is als grasland in gebruik. Per 1 januari 1988 is om fiscale redenen de economische eigendom van het woonhuis door de B.V. aan Krikke in privé overgedragen. Bij brief van 26 november 1992 heeft Krikke verzocht om vergoeding van (plan)schade die hij heeft geleden als gevolg van het bestemmingsplan “Wirdum – Negentig” en een vrijstellingsbesluit van 10 november 1992, ten behoeve van de bouw van een bedrijfsloods met woning en kantoor aan de Werpsterdijk 9.
2.3.1. Niet in geding is dat Krikke als economisch eigenaar van het woonhuis schade heeft geleden, in die zin dat het f 25.000,– in waarde is gedaald. Dit is, anders dan de rechtbank heeft overwogen, het gevolg van de gewijzigde bestemming “Bedrijfsdoeleinden” ingevolge het bestemmingsplan “Wirdum – Negentig” ten opzichte van de bestemming “Buitengebied” ingevolge het oude bestemmingsplan. Voorts is niet in geding dat ten gevolge van de totstandkoming van het nieuwe bestemmingsplan, de waarde van het stuk grasland, dat toebehoort aan de B.V., aanzienlijk meer dan f 25.000,– in waarde zal stijgen. Deze waardestijging is vastgesteld door vergelijking van de toegekende bestemming “Woondoeleinden” met de voorheen geldende bestemming “Agrarisch gebied C”.
2.3.2. Het geding in hoger beroep beperkt zich tot de vraag of de waardevermindering die het woongedeelte van het perceel, dat in economisch eigendom is van Krikke, heeft ondergaan ten gevolge van het bestemmingsplan “Wirdum – Negentig” kan worden gecompenseerd met de voordelen die een ander gedeelte van het perceel, dat echter ten name van de B.V. staat, ondergaat door de daarop gelegde bestemming “Woondoeleinden” in hetzelfde bestemmingsplan.
2.4. In de aangevallen uitspraak heeft de rechtbank geoordeeld dat, nu sprake is van twee afgescheiden vermogens, deze bij de toepassing van artikel 49 van de WRO aan compensatie van de waardedaling van het huis met de waardestijging van het grasland in de weg staan. Hoewel Krikke bij verkoop van zijn aandelen in de B.V. zou kunnen profiteren van de waardestijging van het grasland, behoort het vermogen van de B.V. juridisch noch fiscaal tot zijn privé-vermogen, aldus de rechtbank.
2.5. Appellanten stellen in hoger beroep dat de rechtbank een onjuiste beoordeling heeft gemaakt. Hoewel het stuk grasland, dat de waardestijging ondergaat, in juridische zin niet tot het privé-vermogen van Krikke behoort, behoort dit in economische zin wel (door middel van de aandelen) tot zijn privé-vermogen. De vermeerdering van de waarde van de aandelen is een voordeel dat Krikke verkrijgt als natuurlijk persoon in zijn prive-vermogen, aldus appellanten. Indien de voor- en nadelen van het bestemmingsplan “Wirdum – Negentig” worden verrekend, is de waardedaling van de woning geheel gecompenseerd, zodat er geen te vergoeden schade ingevolge artikel 49 van de WRO is.
2.6. Zoals de Afdeling eerder heeft geoordeeld, kunnen voor het bepalen van de omvang van de te vergoeden schade de voor- en nadelen, voortvloeiend uit een bestemmingsplan, met elkaar worden gecompenseerd. In dit geding is onbetwist dat de waardestijging die het stuk grasland ten gevolge van het bestemmingsplan “Wirdum – Negentig” heeft ondergaan aanzienlijk hoger is dan de waardedaling die het woongedeelte ten gevolge daarvan heeft ondergaan. Het stuk grasland behoort, zoals appellanten terecht betogen, middels de waarde van de aandelen in economische zin tot het privé-vermogen van Krikke. De vermeerdering van de waarde van die aandelen is dan ook een voordeel dat Krikke in zijn privé-vermogen geniet. Op zichzelf heeft de rechtbank terecht overwogen dat sprake is van twee afgescheiden vermogens, maar daaraan komt thans, in het kader van de vraag of Krikke schade heeft geleden welke redelijkerwijs niet te zijnen laste behoort te blijven, geen relevante betekenis toe omdat de aandelen in de B.V. voor 39/40 deel aan Krikke zelf toebehoren en slechts voor 1/40 deel aan zijn echtgenote. Voorts staat vast dat de economische eigendom van het woongedeelte uit fiscale overwegingen door de B.V. aan Krikke is overgedragen, omdat het woongedeelte immers niet als verplicht bedrijfsvermogen door de fiscus werd geaccepteerd.
Gelet op het vorenstaande bestaat geen plaats voor het oordeel dat de raad zich in redelijkheid niet op het standpunt heeft mogen stellen dat de nadelen, die Krikke als economisch eigenaar van het woongedeelte ten gevolge van het nieuwe bestemmingsplan heeft ondervonden, kunnen worden gecompenseerd met de aanzienlijke voordelen voor de B.V., die uit hetzelfde bestemmingsplan voortvloeiden. Krikke heeft derhalve geen voor vergoeding in aanmerking komende schade geleden.
2.7. Het hoger beroep is derhalve gegrond. De aangevallen uitspraak dient te worden vernietigd. Doende hetgeen de rechtbank zou behoren te doen, zal de Afdeling het beroep van Krikke bij de rechtbank alsnog ongegrond verklaren.
2.8.Er zijn geen termen aanwezig voor een proceskostenveroordeling in hoger beroep.
bron: www.rechtspraak.nl