AgRS 18 juni 1990, G09.88.0069, Vervallen bouwmogelijkheid Ubbergen

Uitspraak in het geschil tussen: mevrouw R.F.A.M. Jurgens-Mutsaerts te Nijmegen (appellante) en de raad der gemeente Ubbergen (verweerder). Overzicht van het geschil Verweerder heeft bij zijn besluit van 1 September 1988, no. 441/2180/88, afgewezen het verzoek van appellante om toekenning van een schadevergoeding als bedoeld in artikel 49 der Wet op de Ruimtelijke Ordening. Het besluit met bijlage is aan deze uitspraak gehecht. Tegen dit besluit heeft appellant beroep ingesteld krachtens artikel 49, tweede lid, van de Wet op de Ruimtelijke Ordening. Het beroepschrift is aan deze uitspraak gehecht. Desgevraagd heeft verweerder een verweerschrift ingediend. Voorts heeft de Adviseur ten behoeve van de Raad van State een ambtsbericht uitgebracht. Het geschil is op 21 mei 1990 behandeld in een openbare vergadering van de Afdeling, waarin appellante, vertegenwoordigd door mr. J.C.M. van Mierlo en L. de Gruijter en verweerder bij monde van drs. W.M.J. Denie en mr. M.H.A. Merkus, hun standpunten hebben toegelicht.In rechte Krachtens artikel 49, eerste lid, van de Wet op de Ruimtelijke Ordening kent de gemeenteraad, indien en voor zover blijkt dat een belanghebbende ten gevolge van onder meer de bepalingen van een bestemmingsplan schade lijdt of zal lijden welke redelijkerwijze niet of niet geheel te zijnen laste behoort te blijven en waarvan de vergoeding niet of niet voldoende door aankoop, onteigening of anderszins is verzekerd, hem op zijn verzoek een naar billijkheid te bepalen schadevergoeding toe. Bij brief van 9 februari 1988 heeft appellante verweerder verzocht om vergoeding van de schade welke zij stelt te hebben geleden ten gevolge van het bestemmingsplan “Kern Beek II”. Door deze bepalingen is, zo heeft appellante gesteld, een eertijds op grond van de “partiële herziening van het plan van uitbreiding, regelende de bestemming in onderdelen van de gronden gelegen in en nabij de bebouwde kommen Beek, Ubbergen, Ooij en Kekerdom” bestaande mogelijkheid tot het bouwen van drie landhuizen, op het aan haar toebehorende perceel kadastraal bekend gemeente Ubbergen, sectie B, nr. 1849, komen te vervallen. Appellante begroot de schade, uitgaande van een vrije verkoopwaarde van het perceel, toen dit nog bebouwd mocht worden, van f 350.000,–, op f 336.000,–. Zij verzoekt voorts dit bedrag te verhogen met de wettelijke rente daarover alsmede met een redelijke post voor kosten van rechtsbijstand. Verweerder heeft, na inwinning van een advies bij de Stichting Adviesbureau Onroerende Zaken, het verzoek van appellante afgewezen, met als redengeving dat de schade niet veroorzaakt is door de bepalingen van het bestemmingsplan “Kern Beek II” doch door de passieve houding van de rechtsvoorganger van appellante bij het benutten van de bouwmogelijkheden. Appellante kan zich met deze beslissing niet verenigen en heeft in beroep aangevoerd dat haar inmiddels overladen echtgenoot in 1976 de bestaande bouwmogelijkheid heeft willen benutten door de verkoop van het perceel als bouwlocatie. Daartoe is op 23 april 1976 een voorlopige koopovereenkomst gesloten. Deze overeenkomst is echter ontbonden, aangezien er, door een bepaling in de koopovereenkomst uit 1930, privaatrechtelijke belemmeringen bestonden de koopovereenkomst gestand te doen. Deze bepaling hield volgens appellante de verplichting in binnen 20 jaren na de overdracht van het onroerend goed het perceel te bebouwen, bij gebreke waarvan het perceel weer in bezit kwam van de verkoper. Door het niet voldoen aan deze bepaling diende de wettelijke verjaringstermijn te worden afgewacht alvorens tot verkoop kon worden overgegaan. Wel kwamen de rechtsvoorganger van appellante en de koper overeen dat deze laatste een recht van koop en eigendomsverkrijging van het perceel had, welk recht de koper kon uitoefenen in een periode van drie maanden aanvangende op 30 januari 1980, de dag nadat bedoelde verjaringstermijn zou zijn verstreken. Voordat de optietermijn was verstreken werd in maart 1980 het ontwerp-bestemmingsplan “Kern Beek II” door burgemeester en wethouders van Ubberqen ter inzage gelegd. Appellante stelt dat nu haar echtgenoot hiertegen bezwaar heeft gemaakt, de raad voor de vaststelling van het bestemmingsplan op de hoogte was dat haar echtgenoot de bestaande bouwmogelijkheden wilde benutten. Blijkens de stukken is het in geding zijnde perceel in 1930 door de, inmiddels overladen, echtgenoot van appellante gekocht. In de “partiële herziening van het plan van uitbreiding, regelende de bestemming in onderdelen van de gronden gelegen in en nabij de bebouwde kommen Beek, Ubberqen, Ooij en Kekerdom”, vastgesteld op 19 december 1962, gedeeltelijk goedgekeurd door gedeputeerde staten op 24 december 1963, was het perceel van appellante bestemd tot “Landhuizen”. Deze bestemming maakte de bouw van drie vrijstaande eengezinswoningen mogelijk. Bij besluit van 22 maart 1979 heeft verweerder voor het gebied van het dorp Beek waarin onder meer het perceel van appellante is gelegen, een voorbereidingsbesluit genomen. Op 14 maart 1980 hebben burgemeester en wethouders van Ubbergen het ontwerp-bestemmingsplan “Kern Beek II” ter inzage gelegd. In het bestemmingsplan “Kern Beek II”, door verweerder vastgesteld bij besluit van 9 oktober 1980, is het perceel van appellante bestemd tot “Natuurgebied”. Deze bestemming laat het oprichten van gebouwen niet toe. Wel was in dit plan ten aanzien van het perceel van appellante een vrijstellingsbevoegdheid opgenomen, die het mogelijk maakte deze bestemming te wijzigen in “Woondoeleinden” waardoor de bouw van twee woningen zou kunnen worden toegestaan. Bij besluit van 16 november 1982 hebben gedeputeerde staten van Gelderland het bestemmingsplan gedeeltelijk goedgekeurd, doch aan de bovenomschreven vrijstellingsbevoegdheid voor het perceel van appellante goedkeuring onthouden, welke onthouding bij Koninklijk besluit van 25 mei 1987, no. 60 is gehandhaafd. Voor het overige is het bestemmingsplan “Kern Beek II”, behoudens een aantal in dit verband niet relevante onderdelen, bij voornoemd Koninklijk besluit rechtens onaantastbaar geworden. Mitsdien zijn door dit bestemmingsplan de bouwmogelijkheden op het perceel van appellante komen te vervallen. Aannemelijk is dat hierdoor schade is ontstaan in de vorm van waardevermindering van het onroerend goed. Met verweerder is de Afdeling evenwel van oordeel dat de rechtsvoorganger van appellante voor 22 maart 1979 geen concrete pogingen in het werk heeft gesteld om de op zijn perceel rustende bouwmogelijkheden te realiseren. Noch de voorlopige koopovereenkomst welke de rechtsvoorganger van appellante in 1976 heeft gesloten tot de verkoop van het perceel als bouwgrond, noch de verleende koopoptie, kan worden gezien als een re�le poging om tot realisering van de bestemming “Landhuizen” te komen. Er van uitgaande dat de door appellante gegeven uitleg van bedoelde bepaling van de koopovereenkomst uit 1930, waarvan de strekking de Afdeling niet duidelijk is, juist is, rustte op de rechtsvoorganger van appellante de verplichting binnen 20 jaren, te rekenen vanaf 29 januari 1930, het perceel te bebouwen. Door aan deze bouwplicht niet te voldoen kwam de rechtsvoorganger van appellante in een positie te verkeren waarin hij, volgens appellantes stelling, de bouwbestemming van het perceel door verkoop of door zelf te bouwen niet, althans niet zonder risico kon benutten, zolang de wettelijke verjaringstermijn niet zou zijn verstreken. Dit houdt in dat de rechtsvoorganger van appellante het risico op zich heeft genomen van een nadelige bestemmingswijziging tijdens de duur van de verjaringstermijn. Het vorenstaande leidt de Afdeling tot het oordeel dat de rechtsvoorganger van appellante inderdaad een te passieve houding in het verleden kan worden verweten. De door appellante geleden schade dient derhalve redelijkerwijs voor haar rekening te blijven. Verweerder heeft mitsdien het verzoek van appellante om schadevergoeding op goede gronden afgewezen, zij het dat de conclusie in zijn besluit niet op juiste wijze is geformuleerd. Immers de schade, welke appellante stelt te hebben geleden is wel ontstaan ten gevolge van de bepalingen van het bestemmingsplan, doch behoort redelijkerwijs, gelet op de passieve houding van appellantes rechtsvoorganger, te harer laste te blijven. De Afdeling is echter van oordeel dat appellante door deze gebrekkige motivering niet in haar belangen is geschaad, zodat de Afdeling hierin geen aanleiding vindt het bestreden besluit om die reden te vernietigen. Voor zover appellante nog heeft verzocht om vergoeding van de kosten van juridische bijstand moet worden geoordeeld dat verweerder dit verzoek terecht heeft afgewezen. De kosten van juridische bijstand kunnen immers niet worden aangemerkt als schade ten gevolge van bepalingen van een bestemmingsplan, zodat reeds hierom deze kosten niet voor vergoeding op grond van artikel 49 van de Wet op de Ruimtelijke ordening in aanmerking komen. Aangezien de Afdeling anderszins niet is gebleken dat het bestreden besluit in aanmerking komt om te worden vernietigd op een der gronden genoemd in artikel 2, eerste lid, van de Tijdelijke wet Kroongeschillen, dient het beroep te worden verworpen.


bron: www.rechtspraak.nl