AbRS 6 augustus 1990, Onjuiste vergelijking Amersfoort

Uitspraak in het geschil tussen: A.H.G. Pruijn te Hoogland (appellant) en de raad der gemeente Amersfoort (verweerder). Overzicht van het geschil Verweerder heeft bij zijn besluit van 25 oktober 1988 afgewezen het verzoek van appellant om toekenning van een schadevergoeding als bedoeld in artikel 49 der Wet op de Ruimtelijke Ordening. Het besluit (met bijlagen) is aan deze uitspraak gehecht. Tegen dit besluit heeft appellant beroep ingesteld krachtens artikel 49, tweede lid, van de Wet op de Ruimtelijke Ordening. Het beroepschrift (met bijlagen) is aan deze uitspraak gehecht. Desgevraagd hebben burgemeester en wethouders van Amersfoort een verweerschrift ingediend. Voorts heeft de Adviseur ten behoeve van de Raad van State een ambtsbericht uitgebracht. Het geschil is op 16 juli 1990 behandeld in een openbare vergadering van de Afdeling, waarin appellant in persoon en vertegenwoordigd door mr. M.P. van der Plaats zijn standpunt heeft uiteengezet. Verweerder heeft zich doen vertegenwoordigen door P. Bergman. In rechte Krachtens artikel 49, eerste lid, van de Wet op de Ruimtelijke Ordening kent de gemeenteraad, indien en voor zover blijkt dat een belanghebbende ten gevolge van onder meer de beslissing omtrent vrijstelling als bedoeld in artikel 19 schade lijdt of zal lijden welke redelijkerwijze niet of niet geheel te zijnen laste behoort te blijven en waarvan de vergoeding niet of niet voldoende door aankoop, onteigening of anderszins is verzekerd, hem op zijn verzoek een naar billijkheid te bepalen schadevergoeding toe. Appellant verzoekt vergoeding van de schade die hij stelt te lijden ten gevolge van de bouw van vier woningen op het ten oosten van zijn woning gelegen terrein. Verweerder heeft bij zijn bestreden besluit het verzoek van appellant afgewezen op grond van het voorstel van burgemeester en wethouders, dat is gebaseerd op een rapport ter zake van de directeur van het Grondbedrijf van de gemeente. In dit rapport wordt geconcludeerd dat objectief bezien, zulks in relatie tot de vermogenspositie van A.H.G. Pruijn, geen echte waardevermindering is ontstaan. In dit rapport wordt voorop gesteld dat in het algemeen de bouw van nieuwbouw woningen in een straat, zeker als dat woningen van een duurdere prijsklasse zijn, een gunstig effect heeft op de waardebepaling van de reeds bestaande wat goedkopere woningen. Voorts wordt gesteld dat het woongenot van een hoekwoning met direct daarnaast een speeltuin door de meeste bewoners als minder gunstig wordt ervaren en dat het bestemmingsplan “Langenoord” ter plaatse van de nieuwbouwwoningen de bestemming “Speel/sportterrein” en zeker in dit geval geen plantsoen aangeeft. Appellant kan zich met het bestreden besluit niet verenigen en stelt dat voor de bouw van de vier woningen sprake was van een vrij uitzicht uit alle zijramen van de woning en een vrije lichtinval in deze vensters aanwezig was. Als gevolg van de bouw van de woningen is volgens appellant de privacy verstoord. Hij voert aan dat uit een taxatie-rapport van Makelaardij Peters B.V. blijkt dat na bebouwing van het aangrenzende perceel met vier woningen zijn woning f. 15.000,– in waarde is gedaald. De Afdeling overweegt ten aanzien van het vorenstaande het volgende. Appellant was tot februari 1989 eigenaar en bewoner van een aan de Eikenlaan 36 gelegen hoekwoning met voor- en achtertuin. Het aangrenzende op de hoek van de Eikenlaan en de Engweg gelegen terrein had in het Uitbreidingsplan in onderdelen “Langenoord II” overeenkomstig het toenmalige gebruik als speelterrein de bestemming “Speel/sportterrein”. In het bestemmingsplan “Langenoord”, dat door verweerder op 26 oktober 1982 is vastgesteld, door gedeputeerde staten op 23 augustus 1983 gedeeltelijk is goedgekeurd en rechtskracht heeft verkregen bij Koninklijk besluit van 31 juli 1985, nummer 101, is het in geding zijnde terrein bestemd tot “Plantsoen”, welke bestemming de bouw van woningen niet mogelijk maakt. De bouw van de vier woningen op het perceel is mogelijk geworden nadat burgemeester en wethouders op 9 September 1985 met toepassing van artikel 19 van de Wet op de Ruimtelijke Ordening juncto artikel 50, achtste lid, van de Woningwet een bouwvergunning hebben verleend, waarvoor gedeputeerde staten bij besluit van 13 augustus 1985 een verklaring van geen bezwaar hebben verleend. Bij de beantwoording van de vraag of grond bestaat om toepassing te geven aan artikel 49 van de Wet op de Ruimtelijke Ordening dient in de eerste plaats te worden bezien of appellant ten gevolge van de beslissing om vrijstelling als bedoeld in artikel 19 van de Wet op de Ruimtelijke Ordening in een planologisch nadeliger positie is komen te verkeren, waardoor hij schade lijdt of zal lijden. Hiertoe dienen de beweerdelijk schadeveroorzakende planologische maatregelen te worden vergeleken met het voordien geldend planologisch regime. In het verweerschrift is erop gewezen dat op het tijdstip dat appellant het onroerend goed kocht, zeker geen sprake was van plannen om de bestemming “Speel/sportterrein” om te zetten in een groenbestemming en dat bebouwing van het terrein niet uitgesloten was gelet op de elders in de omgeving reeds aanwezige speelvoorzieningen. Verweerder heeft echter ten onrechte een vergelijking gemaakt van de planologische situatie voor de desbetreffende gronden op grond van het Uitbreidingsplan in onderdelen “Langenoord II” ten tijde dat appellant van woning kocht en de planologische situatie na het vrijstellingsbesluit ingevolge artikel 19 van de wet. Verweerder had een vergelijking moeten maken tussen de planologische situatie op grond van de verleende vrijstelling en de planologische situatie op grond van het bestemmingsplan “Langenoord”, dat immers ten tijde van het vrijstellingsbesluit rechtskracht had verkregen. In dit verband is van belang dat het ingevolge artikel 18 van de voorschriften van het bestemmingsplan “Langenoord” verboden is op de gronden met de bestemming “Plantsoen” te bouwen, zodat de realisering van de woningen op het terrein niet was toegestaan. Aan het feit dat het terrein in het voormelde uitbreidingsplan was bestemd in gebruik is geweest als speel/sportterrein komt hierbij geen betekenis toe. Appellant is dan ook naar het oordeel van de Afdeling na het vrijstellingsbesluit ingevolge artikel 19 van de Wet op de Ruimtelijke Ordening, waarmee de bouw van de woningen op het terrein mogelijk is geworden, in een planologische ongunstiger situatie gekomen. Met betrekking tot de vraag of waardevermindering is ontstaan stelt de Afdeling voorop dat burgemeester en wethouders in een aanvankelijk advies van 29 maart 1988 aan verweerder concludeerden dat na overleg met het gemeentelijk Grondbedrijf was gebleken dat er geen aanleiding bestond om te twijfelen aan de in het door appellant overgelegde taxatierapport van Makelaardij Peters B.V. vermelde waardevermindering van appellants woning van f. 15.000,–. In dit advies werd dan ook voorgesteld aan appellant een schadevergoeding ex artikel 49 van de Wet op de Ruimtelijke Ordening toe te kennen van f. 15.000,–. Vervolgens werd alsnog op 2 September 1988 – meer dan vijf maanden na het aanvankelijk uitgebrachte advies – door de directeur van het Grondbedrijf een rapport uitgebracht, waarop de bestreden beslissing tot afwijzing van appellants verzoek om schadevergoeding is gebaseerd en dat deel uitmaakt van de motivering van het bestreden besluit. Naar het oordeel van de Afdeling kan niet worden staande gehouden dat, zoals in het bestreden besluit is overwogen, de bouw van nieuwbouwwoningen in een duurdere klasse in een straat in het algemeen een gunstig effect heeft op de waardebepaling van de reeds bestaande wat goedkopere woningen. In casu kan hiervan althans bezwaarlijk worden gesproken nu door de bouw van de vier woningen op het in geding zijnde perceel een onbebouwd openbaar groen-terrein verdwijnt. Bij de beoordeling van het gestelde verlies aan privacy heeft verweerder betekenis toegekend aan de aanwezigheid van een voetpad langs de woning van appellant, dat krachtens recht van overpad mag worden gebruikt door de bewoners van het rijtje huizen waarmee het pand Eikenlaan 36 een geheel vormt. Het gebruik van dit pad dat – zo heeft appellant in de openbare vergadering onweersproken gesteld – beperkt is en blijft tot ongeveer 15 keer per dag, is echter niet van dien aard dat daarnaast geen of nauwelijks sprake meer zou kunnen zijn van privacy verlies door de bouw van de vier woningen. Met betrekking tot de overige in het bestreden besluit genoemde redenen om waardevermindering niet aannemelijk te achten wordt in het ambtsbericht van de Adviseur gesteld dat, anders dan in het rapport van de directeur van het Grondbedrijf van de gemeente is aangegeven, in de oostgevel van appellants woning zich twee zijramen bevinden en dat geen sprake is van een slechte staat van onderhoud. Het is de Afdeling niet gebleken dat deze vaststelling van feiten onjuist is. Hoewel aan uitzicht vanuit zijramen in beginsel uit een oogpunt van privacy geen overheersende betekenis toekomt, staat vast dat als gevolg van de bouw van de vier woningen op het terrein op een afstand van vier meter vanaf de zijgevel van appellants woning het uitzicht vanuit de twee zijramen in de woonkamer respectievelijk de uitgebouwde keuken is belemmerd. Verder kan worden aangenomen dat de bezonning van appellants woning en tuin in negatieve zin is be�nvloed. De Afdeling vermag ook niet in te zien dat de in het door appellant overgelegde taxatie-rapport gestelde waardedaling van f 15.000,– zou inhouden dat de bestaande hoekwoning Eikenlaan 36 tot de waarde van een gemiddelde tussenwoning is gedeklasseerd, zoals in het rapport van de directeur van het Grondbedrijf is overwogen. Daargelaten de omvang van het waardeverschil tussen een hoekwoning met garage en een tussenwoning in het algemeen, kon verweerder er, mede gelet op de factoren die bij de financi6le waardering van zodanige woningen een rol spelen, er niet zonder meer vanuit gaan dat de woning van appellant door de bouw van de vier woningen niet in waarde is gedaald. De Afdeling is derhalve van oordeel dat op grond van het geheel van feiten en omstandigheden de conclusie gerechtvaardigd is dat als gevolg van de bouw van de vier woningen de woning een waardevermindering heeft ondergaan en dat geen redenen zijn gebleken om deze schade te waarderen op een ander dan het door appellant genoemde bedrag van f. 15.000,–. Hieraan vermag niet af te doen dat appellant zijn woning in februari 1989 heeft verkocht voor f. 155.000,–, dat wil zeggen voor een hoger bedrag dan waarvan bij de taxaties is uitgegaan. Evenmin is gebleken van redenen op grond waarvan de waardevermindering redelijkerwijze ten laste van appellant zou moeten blijven, zodat de billijkheid naar het oordeel van de Afdeling met zich brengt dat de door appellant geleden schade geheel wordt vergoed. Op grond van het hiervoor overwogene concludeert de Afdeling dat verweerder, door de huidige planologische situatie te vergelijken met die ten tijde dat appellant het pand Eikenlaan 36 kocht, een onjuiste uitleg heeft gegeven aan het begrip “schade ten gevolge van de beslissing om vrijstelling” en daarmee het verzoek om schadevergoeding op onjuiste gronden heeft afgewezen, alsmede dat het bestreden besluit niet kan worden gedragen door de daaraan ten grondslag gelegde motivering. Derhalve dient het bestreden besluit te worden vernietigd op de gronden genoemd in artikel 2, eerste lid, onder a en d, van de Tijdelijke wet Kroongeschillen. De Afdeling acht tevens op grond van het vorenstaande termen aanwezig om met toepassing van artikel 5, eerste lid, van de Tijdelijke wet Kroongeschillen appellant alsnog op de voet van artikel 49, eerste lid, van de Wet op de Ruimtelijke Ordening een schadevergoeding toe te kennen van f. 15.000,–, vermeerderd met de wettelijke rente vanaf 9 September 1985, zijnde de datum waarop de vrijstelling als bedoeld in artikel 19 van de Wet op de Ruimtelijke Ordening werd verleend.


bron: www.rechtspraak.nl