Uitspraak in het geschil tussen: Mevrouw H.J.S. Mullenders te Maastricht (appellante) en de raad der gemeente Maastricht (verweerder). Overzicht van het geschil Verweerder heeft bij zijn besluit van 2 mei 1989, nummer 89-1989, afgewezen het verzoek van appellante om toekenning van een schadevergoeding als bedoeld in artikel 49 der Wet op de Ruimtelijke Ordening. Het besluit met bijlagen is aan deze uitspraak gehecht. Tegen dit besluit heeft appellante beroep ingesteld krachtens artikel 49, tweede lid, van de Wet op de Ruimtelijke Ordening. Het beroepschrift is aan deze uitspraak gehecht. Desgevraagd hebben burgemeester en wethouders van Maastricht een verweerschrift ingediend. Voorts heeft de Adviseur ten behoeve van de Raad van State een ambtsbericht uitgebracht. Het geschil is op 15 oktober 1990 behandeld in een openbare vergadering van de Afdeling, waarin appellante in persoon en vertegenwoordigd door mr. P.E. Vos haar standpunt heeft toegelicht. Verweerder heeft zich doen vertegenwoordigen door M.H.M. Snackers. In rechte Krachtens artikel 49, eerste lid, van de Wet op de Ruimtelijke Ordening kent de gemeenteraad, indien en voor zover blijkt dat een belanghebbende ten gevolge van onder meer de beslissing als bedoeld in artikel 19 schade lijdt of zal lijden welke redelijkerwijze niet of niet geheel te zijnen laste behoort te blijven en waarvan de vergoeding niet of niet voldoende door aankoop, onteigening of anderszins is verzekerd, hem op zijn verzoek een naar billijkheid te bepalen schadevergoeding toe. Appellante heeft bij brief van 29 december 1988 verzocht om vergoeding van de schade die zij stelt te lijden ten gevolge van de bouw van een rij woningen ten oosten van haar perceel. Zij meent dat haar woning in waarde is gedaald doordat vanuit deze woningen een rechtstreeks en ongehinderd uitzicht op haar huis en tuin bestaat en doordat haar vroegere vrije uitzicht geheel is verdwenen. Appellante heeft het bedrag van de waardevermindering gesteld op f 25.000,– en vraagt daarnaast f 2.999,– aan kosten van door haar getroffen privacy beschermende maatregelen. Verweerder heeft bij zijn bestreden besluit het verzoek afgewezen op grond van het voorstel van burgemeester en wethouders van 28 februari 1989. In dit voorstel stellen burgemeester en wethouders dat een vergelijking tussen de bestemming “Agrarische doeleinden I” en de feitelijke bestemming van dit moment als resultaat oplevert dat bebouwing van het desbetreffende terrein ook onder de bestemming “Agrarische doeleinden I” mogelijk was, zij het minder intensief. Ter beantwoording van de vraag of er sprake is van onevenredige schade, welke redelijkerwijze niet ten laste van appellante behoort te blijven, merken burgemeester en wethouders op dat het een ieder vrijstaat Om al dan niet te accepteren dat er vrij en ongehinderd uitzicht op zijn tuin en woning bestaat en dat nu appellante gekozen heeft voor bescherming van privacy, de kosten die hiervoor gemaakt worden voor haar rekening dienen te blijven. In dit verband overwegen burgemeester en wethouders ten aanzien van de gestelde uitzichtvermindering vanuit de woning van appellante dat niemand aan een vrij uitzicht blijvende rechten kan ontlenen en dat appellante, doordat zij tezamen met anderen in een gemeenschap verenigd leeft op een beperkt grondgebied, in algemene zin beperkingen in haar woongenot zal moeten dulden. Geconcludeerd wordt dat het vervallen van het vrije uitzicht gerekend moet worden te vallen binnen het normaal maatschappelijk risico en derhalve niet voor vergoeding in aanmerking komt. In beroep heeft appellante de gronden waarop het bestreden besluit van verweerder is gebaseerd gemotiveerd bestreden. De Afdeling overweegt ten aanzien van het vorenstaande het volgende. Appellante is sedert 1959 eigenares en bewoonster van de vrijstaande woning met voor en achtertuin aan de St. Cornelisstraat 21 te Borgharen, kadastraal bekend gemeente Borgharen, sectie B, no. 1395. De gronden gelegen ten oosten van de woning van appellante hadden in het op 21 September 1961 door de raad der gemeente Maastricht vastgestelde en op 15 oktober 1962 door gedeputeerde staten van Limburg goedgekeurde “Uitbreidingsplan in hoofdzaken Borgharen” de bestemmingen “Agrarische doeleinden I en Waterwingebied” alsmede de aanduiding “Winterbed van de Maas (Rivierenwet)”. Deze bestemmingen maakten de bouw van woningen op deze gronden niet mogelijk. Op 29 december 1987 hebben burgemeester en wethouders met toepassing van artikel 19 van de Wet op de Ruimtelijke Ordening vrijstelling verleend van de bepalingen van het uitbreidingsplan en vervolgens op 11 februari 1988 met toepassing van artikel 50, achtste lid, van de Woningwet vergunning verleend ten behoeve van de bouw van 23 woningen met bergingen op de in geding zijnde gronden, nadat gedeputeerde staten bij besluit van 8 September 1987 een verklaring van geen bezwaar hadden verleend. Voor de beoordeling van een verzoek om schadevergoeding op grond van artikel 49 van de Wet op Ruimtelijke Ordening dient in de eerste plaats te worden bezien of appellante ten gevolde van de beslissing om vrijstelling als bedoeld in artikel 19 van de Wet op de Ruimtelijke Ordening in een planologisch nadeliger positie is komen te verkeren, waardoor zij schade lijdt of zal lijden. Hiertoe dienende beweerdelijk schadeveroorzakende planologische maatregelen te worden vergeleken met het voordien geldend planologisch regime. Verweerder heeft terecht bij de beoordeling van appellantes verzoek om schadevergoeding een vergelijking gemaakt tussen de bestemmingsmogelijkheden op grond van het uitbreidingsplan in hoofdzaak en de planologische situatie op grond van de verleende vrijstelling. Ingevolge de voorschriften van het uitbreidingsplan in hoofdzaak mochten op de gronden met de bestemming “Agrarische doeleinden I,, vrijstaande boerderijen alsmede vrijstaande bedrijfsgebouwen ten dienste van een agrarisch bedrijf worden opgericht onder meer ander de voorwaarde dat de afstand van de zijgevels tot de zijdelingse perceelscheiding tenminste 15 meter zou moeten bedragen. Krachtens deze voorschriften verzette de bestemming “Waterwingebied” zich evenmin tegen het oprichten van zodanige agrarische bedrijfsbebouwing. Aangezien op een gedeelte van de gronden waarop de woningen zijn gebouwd een sportterrein aanwezig was, is voorts van belang het bepaalde in lid d van de algemene bepalingen van het uitbreidingsplan in hoofdzaak. Krachtens deze bepaling mogen indien op de gronden bestemd voor “Agrarische doeleinden I” sportterreinen worden aangelegd ten dienste van de sportbeoefening op deze gronden gebouwtjes worden opgericht met een maximale inhoud van 300 m3 en een maximale goot-en nokhoogte van 3 en 5 meter. De Afdeling stelt vast dat de via vrijstelling gerealiseerde woonbebouwing qua karakter belangrijk afwijkt van de op grond van het uitbreidingsplan in hoofdzaak toegestane bebouwing. In dit verband is ook van betekenis dat ingevolge de bepalingen van het uitbreidingsplan in hoofdzaak een afstand van tenminste 15 meter van de zijgevels van de agrarische bedrijfsbebouwing tot de perceelgrens diende te worden aangehouden, zodat gelet op de oppervlakte van de gronden een zekere openheid zou zijn verzekerd. De geringste afstand van de thans gerealiseerde woningen tot het perceel van appellant bedraagt 10 meter, zodat op kleinere afstand bebouwing tot stand is gekomen dan op grond van het uitbreidingsplan in hoofdzaak te verwachten zou zijn. Deze bebouwing, die echter anders dan appellate heeft gesteld niet het karakter van flatwoningen heeft maar wordt gevormd door aaneengesloten eengezinswoningen met een goothoogte van 5.40 meter en een nokhoogte van 8.25 meter en een grondvlak op 1.50 meter boven maaiveld, is aanmerkelijk geconcentreerder van aard dan de agrarische bebouwing die op grond van het uitbreidingsplan in hoofdzaak was toegelaten en heeft door de intensiteit van bebouwing een overheersende invloed op de omgeving ter plaatse. Op grond van het vorenstaande staat vast dat appellante door de verleende vrijstelling in een planologisch nadeliger positie is komen te verkeren die waardevermindering van haar woning tot gevolg heeft. De kosten van maatregelen ter opheffing van het verminderde woongenot, die appellante als zelfstandige schadefactor claimt, moeten naar het oordeel van de Afdeling worden geacht begrepen te zijn in het bedrag van de waardevermindering. Met betrekking tot het gestelde verlies aan privacy door het rechtstreekse en ongehinderde uitzicht vanuit de gebouwde woningen op de woning en tuin van appellante heeft verweerder redelijkerwijze kunnen overwegen dat het een ieder vrijstaat op welke wijze hij of zij dat uitzicht beperkt of voorkomt. De sterling van verweerder dat aan een vrij uitzicht niemand blijvende rechten kan ontlenen, rechtvaardigt naar het oordeel van de Afdeling evenwel niet dat het vervallen van het vrije uitzicht gerekend wordt te vallen binnen het normaal maatschappelijk risico en derhalve niet voor vergoeding in aanmerking komt. Hierbij acht de Afdeling van belang dat gelet op de aard van de aanwezige bebouwing in Borgharen en het karakter van het dorp een zodanige intensieve bebouwing van de achter appellantes woning gelegen gronden niet in de lijn der verwachtingen lag. Het feit dat naar de mening van verweerder in Borgharen grote behoefte bestond aan woningbouw en de desbetreffende gronden daarvoor geschikt zijn gebleken speelt in dit kader geen rol. Er is dan ook niet gebleken van redenen op grond waarvan de waardevermindering redelijkerwijze voor rekening van appellante zou behoren te blijven. Gelet op het vorenstaande is de Afdeling van oordeel dat het bestreden besluit niet kan worden gedragen door de daaraan ten grondslag gelegde motivering. Derhalve dient het bestreden besluit te worden vernietigd op de gronden genoemd in artikel 2, eerste lid, onder d, van de Tijdelijke wet Kroongeschillen.
bron: www.rechtspraak.nl