Uitspraak in het geschil tussen: 1. F.G.M. Wouters 2. C.W. Termeer 3. H.P.M. de Swart en 4. J.M. Weijers, allen te Beuningen (appellanten) en de raad der gemeente Beuningen (verweerder). Overzicht van het geschil Verweerder heeft bij zijn besluit van 3 november 1987 onder meer afgewezen de verzoeken van appellanten om toekenning van een schadevergoeding als bedoeld in artikel 49 der Wet op de Ruimtelijke Ordening. Het besluit met bijlagen is aan deze uitspraak gehecht. Tegen dit besluit hebben appellanten beroep ingesteld krachtens artikel 49, tweede lid, van de Wet op de Ruimtelijke Ordening. De beroepschriften met bijlagen zijn aan deze uitspraak gehecht. Desgevraagd hebben burgemeester en wethouders van Beuningen een verweerschrift ingediend. Voorts heeft de Adviseur ten behoeve van de Raad van State een ambtsbericht uitgebracht. Het geschil is op 25 februari 1991 behandeld in een openbare vergadering van de Afdeling, waarin appellanten in persoon en vertegenwoordigd door ing. H. van der Heijden hun standpunten hebben uiteengezet. Verweerder heeft zich doen vertegenwoordigen door mr. A.A.F. Daamen en mr. A.J.M. Elschot. In rechte Het onderwerpelijke geschil is aanhangig gemaakt door beroepen op de Kroon. Inmiddels is de Tijdelijke wet Kroongeschillen in werking getreden. Ingevolge artikel 1, eerste lid, van deze wet is de Afdeling met de beslissing van het geschil belast. Ingevolge artikel 49, eerste lid, van de Wet op de Ruimtelijke Ordening (hierna te noemen: WRO) kent de gemeenteraad, indien en voor zover blijkt dat een belanghebbende ten gevolge van onder meer de bepalingen van een bestemmingsplan dan wel de beslissing omtrent vrijstelling als bedoeld in artikel 19 schade lijdt of zal lijden welke redelijkerwijze niet of niet geheel te zijnen laste behoort te blijven en waarvan de vergoeding niet of niet voldoende door aankoop, onteigening of anderszins is verzekerd, hem op zijn verzoek een naar billijkheid te bepalen schadevergoeding toe. Appellanten hebben bij schrijven van respectievelijk 27 augustus 1985, 29 augustus 1985, 12 november 1985 en 28 november 1985 verweerder verzocht om vergoeding van de schade welke zij stellen te lijden omdat ten gevolge van de realisering van de afvalverwerkingsinstallatie en het afvalstortterrein van de Afvalverwerking Regio Nijmegen (hierna te noemen: ARN) in de Weurtse polder hun respectievelijke eigendommen in waarde zijn gedaald. Verweerder heeft bij zijn bestreden besluit de verzoeken van appellanten afgewezen op grond van voorstellen van burgemeester en wethouders van 20 augustus 1987 en 20 oktober 1987 die zijn gebaseerd op ter zake ingewonnen adviezen van de Stichting Adviesbureau Onroerende Zaken. De Stichting is er bij de beoordeling van de verzoeken van uitgegaan dat de realisering van het bestemmingsplan “Afvalverwerking Weurtse Polder” en het gebruik van de gronden en opstallen in het plan plaatsvinden in overeenstemming met de planbepalingen en dat verwerkt en gestort wordt overeenkomstig het stortplan en stortreglement. Zij heeft geen aanwijzing om aan te nemen dat als gevolg van de realisering en het gebruik van de afvalverwerkinginrichting (het fabrieksgebouw) en van het stortterrein met betrekking tot belanghebbendes percelen milieuhinder van enige noemenswaardige omvang zal optreden, aangezien ter bescherming van het milieu bij de werkzaamheden die verband houden met de realisering en het gebruik van de afvalverwerkinginrichting en het stortterrein maatregelen zijn of worden getroffen die er toe strekken het milieu te beschermen. Ten aanzien van de door belanghebbenden gestelde milieu-overlast voor zover deze niet van visuele aard is sluit de Stichting niet uit dat deze zich in de toekomst zou kunnen voordoen doch redenen om aan te nemen dat dit zo zal zijn, heeft zij niet. Verder zal volgens de Stichting de aanwezigheid van de ARN niet van invloed zijn op de waarde van de agrarisch gebruikte gronden respectievelijk opstallen van belanghebbenden, aangezien het agrarisch gebruik hiervan door het uitzicht op de genoemde gebouwen en werken niet worden beïnvloed. Ook overigens zal naar de mening van de Stichting als gevolg van het bestemmingsplan “Afvalverwerking Weurtse Polder” geen schade optreden die in het kader van artikel 49 van de WRO voor vergoeding in aanmerking komt. In beroep hebben appellanten de bestreden beslissing gemotiveerd bestreden. Appellanten handhaven de stelling dat de afvalverwerkingsinstallatie de waarde van hun agrarische bedrijven heeft doen dalen door een fundamentele structuurverandering van het gebied, visuele hinder, milieuoverlast en een beperking van de gebruiksmogelijkheden. Zij achten het voorts onjuist dat de schadefactoren niet in hun onderlinge samenhang zijn beoordeeld. De Afdeling overweegt dienaangaande het volgende: Bij de beantwoording van de vraag of voldoende grond bestaat om toepassing te geven aan artikel 49 WRO dient allereerst te worden bezien of appellante ten gevolge van de beslissing omtrent vrijstelling ingevolge artikel 19 WRO in een planologisch nadeliger situatie is komen te verkeren, waardoor zij schade lijdt of zal lijden. Hiertoe dient de beweerdelijk schadeveroorzakende planologische maatregel te worden vergeleken met het voordien geldende planologische regime. De realisering van de afvalverwerkingsinstallatie met stortterrein is eerst mogelijk geworden nadat burgemeester en wethouders bij besluit van 14 mei 1985 met toepassing van artikel 19 van de Wet op de Ruimtelijke Ordening vrijstelling hebben verleend van de voorschriften van het bestemmingsplan “Buitengebied (oostelijk deel)”. Na heroverweging van de bij hun besluit van 14 mei 1985 verleende verklaring van geen bezwaar, hebben gedeputeerde staten op 4 maart 1986 een nieuwe verklaring van geen bezwaar verleend voor de realisering van de inrichting. Dit besluit is op 13 april 1986 onherroepelijk geworden. Verweerder heeft bij de beoordeling van de verzoeken het op 14 december 1983 door hem vastgestelde en bij besluit van 12 maart 1985 gedeeltelijk door gedeputeerde staten goedgekeurde bestemmingsplan “Afvalverwerking Weurtse Polder”, dat bij Koninklijk besluit van 10 april 1987, no. 195 rechtskracht heeft verkregen, als uitgangspunt genomen. De beweerde schade is echter niet het gevolg van de wijziging van het bestemmingsplan maar van het verlenen van vrijstelling als bedoeld in artikel 19. Verweerder heeft ten onrechte geen vergelijking gemaakt tussen de planologische situatie zoals die was en had kunnen ontstaan op grond van het bestemmingsplan “Buitengebied oostelijk deel” en de gewijzigde toestand die is mogelijk gemaakt door het vrijstellingsbesluit ingevolge artikel 19. Deze vergelijking toegespitst op de bedrijven van elk der appellanten afzonderlijk, had een inzicht kunnen geven in het totaal der effecten van de afvalverwerkingsinstallatie op de waarde van die bedrijven en in de begrenzing van deze effecten. Daarbij behoren, zoals appellanten terecht stellen, de schadeveroorzakende factoren in onderlinge samenhang te worden bezien. De wijze waarop en de redenen waarom verweerder tot het oordeel is gekomen dat geen voor vergoeding in aanmerking komende schade is geleden schieten naar het oordeel van de Afdeling tekort. De huispercelen met bedrijfswoning en bedrijfsgebouwen van C.W. Termeer, H.P.M. de Swart en J.M. Weijers bevinden zich op circa 900 � 1000 meter van de afvalverwerkingsinstallatie en respectievelijk op circa 750, 250 en 550 meter van het stortterrein; de onbebouwde agrarische percelen van H.P.M. de Swart en F.G.M. Wouters liggen respectievelijk op circa 80 en 150 meter afstand van het stortterrein terwijl een perceel van J.M. Weijers op circa 900 meter van het stortterrein is gesitueerd. Voor zover verweerder heeft geoordeeld dat van tenminste drie der appellanten de huispercelen met de bedrijfswoningen te ver weg liggen om schade door waardedaling te kunnen ondervinden merkt de Afdeling het volgende op. In de openbare vergadering is door appellanten gesteld dat bijvoorbeeld de woning van appellant Termeer niet verder van het hart van de inrichting is gelegen dan de woningen aan de Jonkerstraat, waarvoor wel vergoeding ingevolge artikel 49 is toegekend. Dit is van de zijde van verweerder niet bestreden. Hieruit moet worden geconcludeerd dat het verschil in afstand de afwijzing van het verzoek niet kan verklaren. Voorts komt het betoog van appellanten dat een uitbreiding van de landschappelijke en recreatieve voorzieningen tussen de inrichting en hun huispercelen de schade door het teloor gaan van het agrarisch karakter niet kan compenseren, de Afdeling aannemelijk voor. Anderzijds is de Afdeling van oordeel dat bij de beantwoording van de vraag of en zo ja in hoeverre waardedaling is opgetreden geen doorslaggevende betekenis kan worden toegekend aan de lagere vaststelling van de waarde van de eigendommen ten behoeve van de onroerend goedbelasting, waarop C.W. Termeer en J.M. Weijers zich beroepen. Daargelaten dat de heffingsgrondslag voor de onroerend goedbelasting door burgemeester en wethouders van Beuningen ten aanzien van de eigendommen van deze appellanten is verlaagd teneinde de heffingsgrondslag op gelijk niveau te brengen met die voor ander onroerend goed in de Weurtse Polder, stelt de Afdeling vast dat voor de vaststelling van de onroerend goedbelasting niet steeds dezelfde normen gelden als voor toepassing van artikel 49 van de Wet op de Ruimtelijke Ordening. Ook het feit dat F.G.M. Wouters naar hij heeft gesteld geen ligboxenstal op zijn gronden heeft kunnen realiseren en de gemeente zijn gronden niet heeft aangekocht leidt op zichzelf niet tot de conclusie dat de realisering van de afvalverwerkingsinstallatie en het stortterrein heeft geleid tot aantasting van de waarde van zijn eigendommen. Met betrekking tot de door appellanten gestelde schade als gevolg van milieu-overlast die de afvalverwerkingsinstallatie en het stortterrein meebrengen, merkt de Afdeling het volgende op. Appellanten hebben aangevoerd dat onder meer als gevolg van overlast van vogels en ongedierte sprake is van gewassenschade en dat de gebruiksmogelijkheden van hun gronden voor bijvoorbeeld fruitteelt worden beperkt. In het kader van de toepassing van de milieuwetgeving zijn voorwaarden gesteld aan de afvalverwerkingsinstallatie en het stortterrein. De Afdeling stelt voorop dat, voor zover appellanten overlast en hinder ondervinden van de inrichting die een gevolg is van het niet voldoen aan de aan de verleende (milieu-)vergunningen gestelde voorwaarden, zodanige schade niet op de voet van artikel 49 van de Wet op de Ruimtelijke Ordening voor vergoeding in aanmerking komt nu dit artikel hiervoor geen grondslag biedt. Echter de stelling van verweerder dat bij de werkzaamheden die verband houden met de realisering en het gebruik van de afvalverwerkingsinstallatie en het stortterrein maatregelen zijn of worden getroffen ter bescherming van het milieu betekent nog niet dat geen sprake zou kunnen zijn van schade als bedoeld in artikel 49 van de Wet op de Ruimtelijke Ordening indien de vereiste vergunningen voor de inrichting zijn verleend en aan de aan die vergunningen verbonden voorwaarden wordt voldaan. Naar het oordeel van de Afdeling had verweerder moeten onderzoeken in hoeverre sprake is van de door appellanten gestelde milieuoverlast en -hinder ten gevolge van de inrichting van de ARN en in hoeverre zulks, gelet op de ligging van de percelen ten opzichte van de inrichting, van invloed is op de waarde van de gronden van appellanten. Op grond van het hiervooroverwogene concludeert de Afdeling dat verweerder door het achterwege laten van een vergelijking tussen de planologische situatie van appellanten op grond van de vrijstelling in de zin van artikel 19 WRO en die op grond van het voorheen geldende planologisch regime een onjuiste toepassing heeft gegeven aan artikel 49 WRO, dat het bestreden besluit niet met de vereiste zorgvuldigheid is voorbereid en dat het niet kan worden gedragen door de daaraan ten grondslag gelegde motivering. Derhalve dient het bestreden besluit te worden vernietigd op de gronden genoemd in artikel 2, eerste lid, onder a en d, van de Tijdelijke wet Kroongeschillen.
bron: www.rechtspraak.nl