Schade anderszins verzekerd/herstel in natura
In de overzichtsuitspraak van 28 september 2016 (ECLI:NL:RVS:2016:2582) heeft de Afdeling onder 5.41 tot en met 5.47 onder meer het volgende overwogen.
Tegemoetkoming in planschade kan in voorkomende gevallen bestaan uit compensatie in natura, in welk gevallen schadevergoeding in geld achterwege kan blijven, omdat tegemoetkoming in de schade anderszins is verzekerd. De voorkeur van degene die schade lijdt voor een bepaalde wijze van compenseren, is daarbij niet doorslaggevend. Het bestuursorgaan mag bij het tegemoetkomen in de schade uitgaan van de wijze van compenseren die de laagste kosten met zich brengt.
Het is niet noodzakelijk dat de schade reeds ten tijde van het ontstaan daarvan in natura is gecompenseerd. Het gaat er om of ten tijde van de beslissing op het verzoek om tegemoetkoming in planschade die tegemoetkoming voldoende anderszins is verzekerd.
Bij compensatie in natura is voorafgaande vaststelling van de schade in geld niet noodzakelijk.
Compensatie in natura kan bij planschade in de vorm van waardevermindering door een wijziging van het planologische regime van de onroerende zaak van de aanvrager (de zogenoemde directe planschade) onder meer bestaan uit herstel van de door een wijziging van het planologische regime weggevallen bouwmogelijkheid. In dat geval kan tegemoetkoming in geld achterwege blijven, omdat de (tegemoetkoming in) schade anderszins is verzekerd.
Het wegnemen van schade kan bij de zogenoemde indirecte planschade onder meer bestaan uit herstel van de door een wijziging van het planologische regime verruimde bouw- of gebruiksmogelijkheden van gronden van derden, of door het alsnog verbinden van beperkende bouw- of gebruiksvoorschriften aan het nieuwe planologische regime.
Tegemoetkoming in schade door compensatie in natura is niet voldoende anderszins verzekerd, wanneer deze afhankelijk is van een toekomstige, onzekere gebeurtenis.
Wanneer het, gelet op de procedures die moeten worden gevoerd ten behoeve van het planologische regime dat voorziet in compensatie in natura, niet geheel zeker is of dit planologische regime in werking zal treden, betekent dit niet zonder meer dat compensatie in natura zinledig is, indien het bestuursorgaan zodanige toezeggingen heeft gedaan, dat de onzekerheid over deze procedures voldoende is ondervangen. Daarbij komt in voorkomende gevallen betekenis toe aan de omstandigheid of met deze toezeggingen met voldoende zekerheid vaststaat dat, mocht blijken dat compensatie in natura niet tot stand kan worden gebracht, de hoogte van het alsnog uit te betalen bedrag na inwinning van advies bij ter zake kundige, onafhankelijke planschadeadviseurs, zal worden vastgesteld en dat dit bedrag zal worden vermeerderd met de wettelijke rente vanaf de dag van de ontvangst van de aanvraag. Voorts komt in voorkomende gevallen ook betekenis toe aan de omstandigheid of de compenserende voorziening, gedurende een voldoende lange periode, ook wordt geboden aan rechtsopvolgers onder algemene en bijzondere titel.
Jurisprudentie
-
AbRs 24 december 2024, ECLI:NL:RVS:2024:5422 Schade anderszins verzekerd, herstel in natura Den Haag
-
AbRS 7 februari 2024, ECLI:NL:RVS:2024:486 Planschade versus onteigeningsrecht
-
AbRS 3 maart 2021, ECLI:NL:RVS:2021:436, Compensatie in natura na eigendomsovergang Sittard-Geleen
-
AbRS 13 maart 2019, ECLI:NL:RVS:2019:758, Voorzienbaarheid Lochem
-
AbRS 27 februari 2019, ECLI:NL:RVS:2019:615, Herstel in natura onzekere toekomstige gebeurtenis Waalwijk
-
AbRS 13 februari 2019, ECLI:NL:RVS:2019:421, Opeenvolgende uit te werken bestemmingen Beverwijk
-
AbRS 9 januari 2019, ECLI:NL:RVS:2019:46, Schade anderszins verzekerd Haaren
-
AbRS 14 november 2018, ECLI:NL:RVS:2018:3611, Compensatie in natura Valkenswaard
-
AbRS 17 oktober 2018, ECLI:NL:RVS:2018:3327, Compensatie in natura Utrecht
-
AbRS 12 juli 2017, ECLI:NL:RVS:2017:1866, Gedeeltelijk herstel in natura Heerde
-
AbRS 17 mei 2017, ECLI:NL:RVS:2017:1293, Directe planschade en normale maatschappelijke risico Breda
-
Rb Overijssel 26 januari 2017, ECLI:NL:RBOVE:2017:322, Compensatie in natura Almelo
-
AbRS 23 november 2016, ECLI:NL:RVS:2016:3096, Herstel in natura Winterswijk
-
AbRS 28 september 2016, ECLI:NL:RVS:2016:2582, Rechtsvragen planschade Zutphen
-
AbRS 24 augustus 2016, ECLI:NL:RVS:2016:2315, Schadebegroting Heerlen/Voerendaal
-
AbRS 13 januari 2016, ECLI:NL:RVS:2016:50, Rechterlijke toetsing deskundigen advies Achtkarspelen
-
AbRS 9 december 2015, ECLI:NL:RVS:2015:3767, Herstel in natura schoorsteen Oss
-
AbRS 12 augustus 2015, ECLI:NL:RVS:2015:2553, Schade in natura Oss
-
AbRS 16 juli 2014, ECLI:NL:RVS:2014:2615, Relatie planschade onteigening Heerlen
-
AbRS 16 juli 2014, ECLI:NL:RVS:2014:2645, Schade anderszins verzekerd Waalwijk
-
AbRS 16 juli 2014, ECLI:NL:RVS:2014:2613, Komende onteigening Heerlen
-
AbRS 5 februari 2014, ECLI:NL:RVS:2014:305, Schade anderszins verzekerd Westvoorne
-
AbRS 29 januari 2014, ECLI:NL:RVS:2014:182, Bouwmogelijkheden op achtertuinen Eersel
-
AbRS 13 november 2013, Risicoaanvaarding, ECLI:NL:RVS:2013:189, Normaal maatschappelijk risico Noordenveld
-
AbRS 1 mei 2013, ECLI:NL:RVS:2013:BZ9072, Compensatie in natura Eemsmond
-
AbRS 29 augustus 2012, ECLI:NL:RVS:2012:BX5953, Schade anderszins verzekerd Marum
-
AbRS 18 juli 2012, ECLI:NL:RVS:2012:BX1866, Schade anderszins verzekerd Ommen
-
AbRS 18 juli 2012, ECLI:NL:RVS:2012:BX1863, Schade anderszins verzekerd Voorschoten
-
AbRS 30 november 2011, ECLI:NL:RVS:2011:BU6351, Overeenkomst Aa en Hunze
-
AbRS 19 januari 2011, ECLI:NL:RVS:2011:BP1324, Compensatie in natura Coevorden
-
AbRS 14 januari 2009, ECLI:NL:RVS:2009:BG9784, Milieustraat Goirle
-
AbRS 21 mei 2008, ECLI:NL:RVS:2008:BD2119, Schade anderszins verzekerd Uitgeest
-
AbRS 19 juli 2006, ECLI:NL:RVS:2006:AY4221, Grondruilovereenkomst Enschede
-
AbRS 15 maart 2006, ECLI:NL:RVS:2006:AV5061,Schade anderszins verzekerd Schiphol
-
AbRS 3 augustus 2005, ECLI:NL:RVS:2005:AU0430, Overeenkomst Heemstede
-
AbRS 27 april 2005, ECLI:NL:RVS:2005:AT4747, Compensatie in natura Raalte
-
AbRS 24 maart 2004, ECLI:NL:RVS:2004:AO6109, Koopovereenkomst Veenendaal
-
AbRS 20 november 2002, ECLI:NL:RVS:2002:AF0864, Schade anderszins verzekerd Heerenveen