Voorzienbaarheid

De hoofdregel voor voorzienbaarheid is dat ten tijde van de aankoop er een concreet beleidsvoornemen (van de zijde de overheid) moet zijn dat overigens geen formele status behoeft te hebben, waarvan de gelaedeerde voorafgaand aan de aankoop kennis had kunnen nemen. Om op grond van een concreet beleidsvoornemen voorzienbaarheid te kunnen aannemen, moet een redelijk denkend en handelend koper uit de openbaarmaking daarvan kunnen begrijpen op welk gebied dat beleidsvoornemen betrekking heeft, wat de zakelijke inhoud ervan is, en dat hij van de inhoud ervan kan kennisnemen.

Uit de jurisprudentie van de Afdeling blijkt, zie bijvoorbeeld AbRS 28 september 2016, ECLI:NL:RVS:2016:2582, dat bij het bepalen van de voorzienbaarheid van de schade geen betekenis toekomt aan de grootte van de ten tijde van de beslissing tot investering bestaande kans dat de schade niet zou ontstaan.

Van voorzienbaarheid is geen sprake indien er alleen maar sprake van plannen van derden is, waarvan overigens wel vaststaat dat de gelaedeerde daarvan kennis heeft genomen voorafgaand aan de koop, maar nog niet bekend is of de overheid daaraan zal meewerken. Zie AbRS 25 januari 2006, ECLI:NL:RVS:2006:AV0284 en AbRS 22 februari 2012, ECLI:NL:RVS:2012:BV6509. Uitzondering op de in de vorige zin genoemde omstandigheden is de uitspraak AbRS 18 september 2013, ECLI:NL:RVS:2013:1159, waarin de de gelaedeerde in casu in een contractuele relatie met de initiatiefnemer van de bouwplannen staat, waarin hem te kennen is gegeven van de bouwvoornemens.

Voorzienbaarheid kan in hoofdzaak ontleend worden aan planologisch beleid van de overheid. Het betreft zowel planologisch beleid van de gemeentelijke, provinciale en rijksoverheid.

In bepaalde omstandigheden heeft de gelaedeerde een onderzoeksplicht en dient hij informatie in te winnen bij de gemeente. Zie bijvoorbeeld AbRS 14 april 2004, zaaknr. 200305153/1. Anders zie AbRS 26 november 2014, ECLI:NL:RVS:2014:4239

Soms wordt met het leerstuk van de voorzienbaarheid anders omgegaan in verband met de bijzondere positie van gelaedeerde. Zie bijvoorbeeld Rb Arnhem d.d. 20 juni 2002, ECLI:NL:RBARN:2002:AE4762 en zie het subtrefwoord bijzondere positie gelaedeerde.

In de onderhavige paragraaf wordt de risico-aanvaarding beperkt tot de actieve risico-aanvaarding. Voor passieve risico-aanvaarding zie vervallen bouw- en gebruiksmogelijkheid bij risico-aanvaarding.

Het aspect voorzienbaarheid dient te worden onderscheiden van het normale maatschappelijk risico. Bij het normale maatschappelijke risico gaat het om algemene maatschappelijke ontwikkelingen waarmee rekening dient te worden gehouden ook al bestaat geen zicht op de omvang waarin, de plaats waar en het moment waarop deze zich zullen concretiseren en de omvang van de nadelen die daaruit eventueel zullen voortvloeien. Bij voorzienbaarheid betreft het omstandigheden aan de kant van de gelaedeerde, die met zich mee brengen dat de schade geheel of gedeeltelijk voor zijn of haar rekening blijft.

Hiernaast > is de jurisprudentie met betrekking tot voorzienbaarheid nader gerubriceerd in de volgende rubrieken

Jurisprudentie